Duurzame subsidies

Met een goed duurzaam idee valt geld los te peuteren bij verschillende instanties. Hierbij een inventarisatie van mogelijkheden. 

Inventarisatie

Hoewel duurzaamheid, ecodesign en milieuvriendelijk ontwerpen al langere tijd bestaan, is het besef dat er zuinig met de wereld moet worden omgesprongen en dat er een verantwoordelijkheid bij de ontwerper ligt pas iets van de laatste tijd. 

Duurzaamheid is dus relatief nieuw en daardoor een vrij onbekend terrein. Om het toepassen van duurzaamheid en het besef ervan bij ontwerpers te stimuleren zijn er diverse subsidies in het leven geroepen. Zij moeten ontwerpers over de streep trekken om zich in te zetten voor milieuvriendelijke innovaties, duurzame producten, bewustwordingsprogrammatuur of maatschappelijk verantwoordelijke communicatie.

subsidies-1

Grofweg kunnen drie verschillende geldstromen onderscheiden worden op het gebied van duurzaamheid en design. Instellingen kunnen met overheidsgeld worden gefinancierd, maar er zijn ook particuliere en private fondsen die initiatieven subsidiëren. Als derde groep zijn er nog prijsvragen en competities waarbij de winnaar (financieel) beloond wordt.

Overheidssubsidies

De eerste groep, overheidssubsidies, wordt steeds moeilijker binnen te slepen. Het huidige kabinet wil namelijk de komende vier jaar 500 miljoen euro bezuinigen op subsidies op het gebied van cultuur, innovatie en groen energie. Het gevolg is dat een groot aantal subsidies wordt afgeschaft. Daarvoor in de plaats komt een belastingvoordeel en wordt een innovatiefonds opgestart met een startkapitaal van 200 miljoen euro. Als je focust op duurzame innovatie kan aankloppen bij een overheidsinstantie dus zinvol zijn. Een nadeel is dat veel instellingen en bedrijven van de taart willen meesnoepen, dus je moet je onderscheiden en goed voorbereiden. Een uitgebreid en gedetailleerd(business)plan is vaak een vereiste. Daarnaast moet je in de meeste gevallen achteraf bewijzen dat het geld correct is besteed. Veel papierwerk dus. Een aantal subsidies op een rij: 

  • De meest bekende subsidie is misschien de innovatievoucher, waarmee een onderneming (MKB) een kennisvraag kan laten oplossen door een universiteit, hogeschool  onderzoeksinstelling. Helaas is deze per 1 januari 2011 afgeschaft.
  • Milieu en Technologie (M&T): een programma voor MKB voor de ontwikkeling en toepassing van innovatieve processen, producten en diensten met een milieuvoordeel.
  • Small Business Innovation Research Programma (SBIR): programma gericht op kleine bedrijven die een maatschappelijk vraagstuk willen oplossen door middel van een innovatieve oplossing. Een thema waar deze subsidie wordt toegepast is bijvoorbeeld de innovatie met groene grondstoffen.
  • Subsidie Maatschappelijke Organisaties en Milieu (SMOM): deze subsidie is bedoeld voor maatschappelijke organisaties zonder winstoogmerk. Via de regeling  kan subsidie worden aangevraagd voor projecten op het gebied van milieu en/of duurzame ontwikkeling in nationale en internationale context. Een belangrijk item hierbij is dat in de plannen juist de burger betrokken dient te worden.

Regionale subsidies

Er zijn veel lokale en regionale subsidies zoals de klimaatuitvoeringsubsidie in Twente of de duurzaamheidsubsidie in de provincie Utrecht. Het gaat te ver om deze allemaal te noemen in dit artikel, maar meer informatie kun je vinden op de websites van gemeentes en provincies. 

Belastingvoordeel

Er kan ook belastingvoordeel gehaald worden door regelingen als Speur- en ontwikkelingswerk (WBSO). De WBSO is bedoeld voor ondernemers en is een fiscale stimuleringsregeling die een deel van de loonkosten voor Research en Development compenseert. Als je dus een proces innoveert, een technische nieuw product of programmatuur ontwikkelt dan krijg je via de WBSO regeling korting bij je belastingaangifte. Deze regeling is echter een algemene regeling die ook voor niet-duurzame projecten gebruikt kan worden.

Particuliere fondsen

Particuliere fondsen en fondsen uit het bedrijfsleven zijn meestal voor een zeer specifieke doelgroep en voor zeer specifieke projecten bedoeld. Een voorbeeld is het Duurzaamheidsfonds van Rabobank Haarlem en omstreken, dat speciaal geschikt is voor locale duurzaamheidprojecten. Een ander nieuw fonds is het Happy Energyfonds dat bedoeld is voor duurzame projecten van jongeren. Aanleiding van het ontstaan van dit fonds was de aanslag op de Ecolution, de hypermoderne duurzame boot van Wubbo Ockels. Om de daders te vinden en het schip op te knappen boden veel mensen financiële hulp aan. Interessant is ook Stichting DOEN, het fonds van de goededoelenloterijen, die zichzelf nadrukkelijk profileert als aanjager van duurzame, culturele en sociale voorlopers en zoo ok de Groene Offerte heeft ondersteund.‚Ä®Bij het zoeken naar dergelijke fondsen kan het nuttig zijn om gebruik te maken van speciale fondsenwebsites zoals fondswervingonline.nl (tegen betaling) of te kijken in het fondsenboek.

Prijsvragen 

Dé manier voor de creatieve geest om zichzelf in de picture te zetten en tegelijkertijd het banksaldo op te schroeven, is door mee te doen aan een duurzame prijsvraag. Overheden, maar ook veel bedrijven zien het uitschrijven van een designcompetitie als een interessante tool om aan goede duurzame ideeën te komen en om zichzelf groen te profileren. Er duiken daarom steeds meer competities in designland op. Voorbeelden: de Toon van Tuijl Designprijs, het Ei van Columbus, Duurzame Dinsdag, de Herman Wijffels innovatieprijs en de DOEN materiaalprijs. De insteek kan per prijsvraag erg verschillen. Zo concentreren de Herman Wijffels Innovatieprijs en het Ei van Columbus zich voornamelijk op ondernemers met een duurzame productinnovatie. Duurzame Dinsdag is in het leven geroepen om de overheid te laten zien dat de Nederlandse samenleving met duurzame initiatieven bezig is. De Toon van Tuijl Designprijs gaat over Nederlands design in ontwikkelingslanden en de DOEN materiaalprijs richt zich primair op vernieuwend materiaalgebruik.

Conclusie

Met een goed duurzaam idee valt geld los te peuteren bij verschillende instanties. Het klimaat voor overheidssubsidies lijkt de komende jaren te verslechteren door bezuinigingen en veel concurrentie van anderen geïnteresseerden, maar er zullen altijd innovatie- en duurzaamheidsubsidies blijven bestaan.

Een goede beginplek om je hierop te oriënteren is de website van Agentschap NLOm een geschikt fonds te vinden, zal echter een wat uitgebreidere zoektocht moeten plaatsvinden. Het is moeilijk om in het woud der fondsen net die ene geldschieter te vinden die specifiek past bij jouw idee of project. Over het algemeen hoef je echter niet zo’n uitgebreid plan de campagne in te leveren als bij een overheidssubsidie, maar dit kan sterk verschillen per fonds. Prijsvragen zijn bijzonder geschikt om media-aandacht te genereren. Het prijzengeld is echter niet altijd hoog en vaak wordt ook (deels) in natura uitbetaald.

Voor alle drie de geldstromen geldt in ieder geval dat je flink aan de bak zult moeten om een serieuze kans te maken. Bovendien is er het risico dat je na al dat werk nog steeds met lege handen achterblijft. Informeer je dus van te voren goed en zorg dat je op het juiste paard wedt. 

Aanvullingen, opmerkingen, ervaringen en tips zijn welkom!

Tekst

Thies Timmermans

Beeld

Chantal Bekker / GraphicAlert

Links

Subsidies

Prijsvragen

Artikelen en nieuws

Reacties

Zelf een reactie geven? Meld je aan of login